Serbest Meslek Makbuzu Hesaplama
Brüt ücreti, eline geçecek net ücreti veya müşterinin ödeyeceği toplam tutarı girin; stopaj, KDV ve makbuzdaki tüm kalemler hesaplansın.
SMM nasıl hesaplanır?
- Gelir vergisi stopajı: Makbuz bir şirkete, kuruma veya işletmeye kesiliyorsa, müşteri brüt ücretin %20'sini kaynakta keser ve muhtasar beyannameyle vergi dairesine öder (GVK m.94). Şahıslara kesilen makbuzlarda stopaj yapılmaz.
- KDV: Brüt ücret üzerinden hesaplanır; stopaj KDV'yi etkilemez.
- Net ücret: Brüt ücret − stopaj.
- Tahsil edilecek tutar: Net ücret + KDV − (varsa) tevkif edilen KDV.
Hızlı örnekler (%20 KDV, stopajlı)
| Brüt | Stopaj | Net | KDV | Tahsil edilecek |
|---|---|---|---|---|
| 10.000,00 | 2.000,00 | 8.000,00 | 2.000,00 | 10.000,00 |
| 25.000,00 | 5.000,00 | 20.000,00 | 5.000,00 | 25.000,00 |
| 62.500,00 | 12.500,00 | 50.000,00 | 12.500,00 | 62.500,00 |
KDV oranı %20 ve stopaj %20 olduğunda, stopajlı makbuzlarda müşterinin ödeyeceği toplam tutar brüt ücrete eşit çıkar: kesilen stopaj ile eklenen KDV birbirini dengeler. Bu yüzden "net 8.000 TL istiyorum" diyen bir serbest meslek erbabı, şirketten toplam 10.000 TL tahsil eder.
Netten brüte
Ücret net olarak kararlaştırıldıysa brüt ücret = net ÷ 0,80 olur. Örneğin net 20.000 TL için brüt 25.000 TL, stopaj 5.000 TL, KDV 5.000 TL'dir. Şahıs müşteride stopaj olmadığından brüt ücret nete eşittir; KDV eklenerek tahsil edilir.
Sık sorulan sorular
Serbest meslek makbuzunda stopaj oranı kaç?
Serbest meslek kazançlarında gelir vergisi stopajı brüt ücretin %20'sidir (GVK m.94). Stopajı, makbuzun kesildiği şirket, kurum veya işletme keser ve muhtasar beyannameyle öder. Şahıslara kesilen makbuzlarda stopaj yapılmaz.
Neden müşterinin ödediği tutar brüt ücrete eşit çıkıyor?
KDV oranı ve stopaj oranı ikisi de %20 olduğunda, müşterinin kestiği stopaj ile ödediği KDV aynı tutardadır. Müşteri net ücret ile KDV'yi öder; bu toplam brüt ücrete eşittir.
e-SMM düzenlemek zorunlu mu?
Serbest meslek erbabı, Gelir İdaresi'nin belirlediği şartlarla elektronik serbest meslek makbuzu (e-SMM) düzenlemekle yükümlüdür. Hesaplama yöntemi kâğıt veya elektronik makbuzda aynıdır.
Avukatlık ücretine KDV tevkifatı uygulanır mı?
KDV tevkifatı, KDV Genel Uygulama Tebliği'nde sayılan hizmetler ve belirlenmiş alıcılar (kamu kurumları, belirli büyüklükteki işletmeler) için uygulanır. Hizmetin tevkifat kapsamında olup olmadığını Tebliğ'den veya mali müşavirinizden teyit edin; kapsamdaysa araçta ilgili oranı seçin.
Net ücret üzerinden anlaştım, makbuzu nasıl kesmeliyim?
Stopajlı makbuzda brüt ücret = net ücret ÷ 0,80'dir. Örneğin net 20.000 TL için makbuza brüt 25.000 TL yazılır; 5.000 TL stopaj kesilir, 5.000 TL KDV eklenir ve müşteri toplam 25.000 TL öder.
Hesaplama bilgilendirme amaçlıdır. KDV istisnası, tevkifat ve özel durumlar için mali müşavirinize danışın.